Mindset: wat is de betekenis en hoe kun je mindset veranderen?


In mijn online cursussen heb ik het veelvuldig over mindset. Maar wat is de betekenis van “mindset”? Welke mindsets kun je hebben en hoe verander je die dan? Ik geef je meer inzicht en help je op weg met jouw mindset veranderen!

Wat is de betekenis van mindset?

De betekenis van mindset is letterlijk ‘denkwijze’. Je mindset is het totaal van gedachten en overtuigingen die jij hebt. En die beïnvloeden wat je dagelijks wel en niet doet. Alles wat je doet komt namelijk oorspronkelijk voort uit een bewuste of onbewuste gedachte die je hebt. Die gedachten en overtuigingen zorgen ervoor dat de ene persoon héél anders reageert op een situatie dan de ander.

Heel erg versimpeld werkt het ongeveer zo:

Situatie > gedachte > gevoel/overtuiging > actie > resultaat

Een voorbeeld:

Stel dat persoon A hoort dat hij gigantisch gezakt is voor een belangrijk examen (situatie). Deze persoon kan enorm balen (gedachte), denken dat het allemaal geen zin meer heeft (overtuiging), stoppen met zijn best doen en uiteindelijk stoppen met zijn opleiding (actie). Omdat hij het niet kan en het te moeilijk is. Het resultaat: de opleiding wordt niet gehaald.

Dan is er ook persoon B. Ook persoon B hoort dat hij gigantisch gezakt is voor een belangrijk examen (situatie). Deze persoon baalt ook (gedachte), maar ziet dat als een motivatie om meer zijn best te gaan doen (overtuiging). Hij gaat voor het herexamen nog meer studeren, vraagt bij zijn opleiders na waar het mis ging en wat hij moet verbeteren, en ziet het als een uitdaging om het de volgende keer wél goed te doen (actie). Het resultaat: Persoon B haalt de opleiding wel.

De situatie bij persoon A en persoon B is precies hetzelfde: ze zijn allebei gezakt voor het examen. Maar ze reageren er compleet anders op. Dat komt niet door een externe situatie; die is immers hetzelfde. De verschillende reacties komen voort uit de verschillende gedachten en overtuigingen die beide personen hebben over het examen. Ze hebben een andere mindset.

Dit klinkt misschien wat zweverig. Je hebt misschien wel eens het citaat “Whether you think you can, or you think you can’t, you’re right” gehoord. Oftewel “Als je denkt dat je iets kunt of denkt dat je iets niet kunt, dan heb je gelijk”. En dit is 100% waar. Er is inmiddels een he-le-boel wetenschappelijk onderzoek in allerlei gebieden hiernaar gedaan wat dit ondersteunt. Als je daarvan overtuigd wilt worden, raad ik je het boek Mindset van Carol Dweck van harte aan (lees hier mijn review). Deze onderzoekster doet al jarenlang onderzoek naar het effect van twee soorten mindsets op allerlei verschillende gebieden in ons leven.

Whether you think you can, or you think you can’t, you’re right

Hoe ik met mindset veranderen in aanraking ben gekomen

Ik vond mindset lang zweverig, vaag, onduidelijk en ongrijpbaar. Maar inmiddels is dat een stuk minder en daar ben ik héél blij mee. Dat kwam zo:

Met mijn bedrijf Streets Ahead help ik vrouwen die onrustig en overweldigd zijn met meer rust en overzicht in hun werk en leven aanbrengen. Al jaren heb ik grote interesse in plannen, overzicht aanbrengen en productief werken. Jaren terug begon ik daarom met alles wat ik over deze onderwerpen leerde op mezelf toepassen. Ik focuste me op drie dingen:

  1. Tijd (hier begon ik. Met time management; plannen, prioriteiten stellen en tijd inschatten)
  2. Aandacht/focus (een taak duurt niet altijd even lang. Hierbij horen dingen als niet afgeleid worden, geconcentreerd werken en in een flow komen)
  3. Energie (ik merkte dat je energielevel veel invloed heeft op hoeveel je gedaan krijgt. Dus ging ik me verdiepen in slaap, beweging, gezond eten en rust nemen)

Op een gegeven moment had ik het gevoel hier alles over te weten, en ook veelal toe te passen, maar tóch niet altijd productief zijn (en destijds had ik ook nog de utopie in gedachten dát je altijd productief kon zijn – maar dat is een verhaal voor een andere keer).

Ik merkte dat het iets te maken had met mijn gedachten, met motivatie, met mindset. Maar ik ben heel praktisch ingesteld en dit soort onderwerpen voelden voor mij totáál niet praktisch, helder en toepasbaar. En daarom had ik veel moeite met begrijpen waarom “het niet lukte”.

Daarom ben ik me gaan verdiepen in het onderwerp mindset en alles wat daarbij komt kijken. Ik las boeken, volgde documentaires, luisterde podcasts, volgde online cursussen, werd lid van een membership over dit onderwerp; echt van alles dus. En na ongeveer een jaar veel lezen en uitproberen kreeg ik het gevoel “grip” te krijgen op wat mindset is en hoe ik het kan beïnvloeden. (Maar uitgeleerd over dit onderwerp ben ik denk ik nooit.)

Ik leerde ook dat je mindset niet alleen invloed heeft op je productiviteit maar op ALLES in het leven. En zeker ook op het jezelf gunnen van rust en vrije tijd. Als je tegen jezelf zegt dat je het altijd veel te druk hebt, geen tijd hebt om tijd voor jezelf te maken, en geen ruimte hebben voor meer rust; dan gaat het ook niet gebeuren.

Voorbeelden van verschillende mindsets die je kunt veranderen

Ik snap het héél goed als mindset nog steeds een beetje vaag klinkt. Waar kun je nu aan denken als het gaat om mindset? Wat voor “mindset” kan je hebben en veranderen? Ik ga je een aantal voorbeelden geven. Maar voordat ik dat doe: besef dat het hebben van een bepaalde mindset nóóit goed of fout is. Maar je kunt er wel naar streven om je mindset te veranderen naar iets waarvan jij denkt dat het je beter dient. En je bewust worden van wat voor mindset je nu hebt is daarvoor stap #1.

De groei mindset en de statische mindset

Twee hele bekende type mindsets zijn de groei mindset en de statische mindset. Dit zijn de mindsets waar Carol Dweck in haar boek Mindset (dat ik hierboven al even tipte) op in gaat. Dit zijn de twee mindsets:

  • De fixed mindset / statische mindset: Je gelooft dat je talent, intelligentie en al jouw kwaliteiten bij je geboorte zijn vastgelegd. Je bent niet slim of wel slim. Je hebt geen talent of wel talent. Het is belangrijk om te bewijzen met welke talenten jij geboren bent. Falen is slecht want dat laat zien dat je geen talent hebt.
  • De growth mindset / groeimindset: Je gelooft dat je talent, intelligentie en vaardigheden constant kunt ontwikkelen. Als je iets niet kan of er niet goed in bent, dan kun je dat leren, als je maar wilt. Het is belangrijk om een uitdaging aan te gaan en je best te doen, want daar word je beter van. Falen is oké want daar kun je van leren.

Dit is een héle beknopte samenvatting van deze twee mindsets. In mijn artikel over Mindset lees je er nog iets meer over. Wel goed om te weten: Niemand heeft compleet een statische mindset of een groeimindset. We hebben allemaal een beetje van beide. Op het ene gebied heb je meer een statische mindset, op het andere meer een groeimindset. Zelfs op verschillende momenten kan het anders zijn.

De tijd genoeg mindset en de tijd tekort mindset

Een mindset die héél relevant is als het gaat om plannen, productiviteit en tijd voor jezelf maken: de tijd genoeg en tijd tekort mindset. Dit zijn ze:

  • Tijd tekort mindset: er is altijd te weinig tijd, er is nooit genoeg tijd om te doen wat ik allemaal wil doen, er zijn te weinig uren in een dag en ik kom nooit aan alles toe. Je bent altijd aan het haasten en je voelt je snel onrustig en overweldigd door de waan van de dag.
  • Tijd genoeg mindset: er is tijd genoeg om te doen wat ik wil doen, ik kan alles doen wat ik wil doen, er is precies genoeg tijd, ik heb controle over hoe ik mijn tijd indeel. Je bent oké met de de tijd die je hebt en kiest bewust waar je die aan besteedt.

Je kan in een precies even drukke, stressvolle situatie zitten en er compleet anders mee omgaan afhankelijk van of je overtuigd bent van dat er te weinig tijd is of dat er genoeg tijd is. Je mindset veranderen naar een tijd genoeg mindset maakt dat je op een kalmere manier kunt omgaan met tijdsdruk.

De kinderlijke mindset en de hogere zelf mindset

In deze twee mindsets kun je jezelf ongetwijfeld herkennen op verschillende momenten:

  • De kinderlijke mindset: De onwetende versie van jezelf, die korte termijn denkt, die makkelijke keuzes maakt (zonder na te denken over het effect op lange termijn), zoekt naar smoezen en leeft vanuit angst.
  • De hogere zelf mindset: De “beste versie van jezelf”, die de beste keuzes voor de lange termijn maakt, denkt in mogelijkheden en vertrouwen heeft in eigen kunnen en potentie.

De kinderlijke mindset is de mindset die opkomt als je in een situatie bent waarbij je het liefst in een hoekje wilt wegduiken. De hogere zelf mindset zijn de overtuigingen die je hebt op het moment dat je juist sterk in je schoenen staat en vol zelfvertrouwen bent.

Afhankelijk van welke mindset je op een bepaald moment hebt, reageer je anders op situaties, en dat beïnvloedt vaak je acties en dus ook je uiteindelijke resultaten. Daarom kan het je enorm helpen om je mindset op bepaalde gebieden te veranderen.

Hoe kun je mindset veranderen?

Misschien realiseer je je op dit moment wel: ik heb soms gedachten en overtuigingen die mij niet helpen. Die er niet voor zorgen dat ik de acties onderneem die voor het resultaat dat ik wil zorgen. En dan is het waardevol om te werken aan het veranderen van je mindset. Maar zoals met alles: dat klinkt natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan. Want HOE doe je dat in hemelsnaam?

Dit gaat je op weg helpen:

Word je bewust van je huidige mindset

Dit is ALTIJD stap 1. Lees de voorbeelden hierboven nog eens door: in welke mindsets herken je je? En op welke momenten is dat zo? Op welk moment, zou je welke mindset willen veranderen? Als je je niet bewust bent van welke gedachten je hebt en hoe die je beïnvloeden, dan kun je er ook niets aan veranderen. Een simpele manier om je bewuster te worden van je gedachten is door letterlijk eens een notitieboek en pen erbij te pakken en let-ter-lijk op te schrijven wat je op dat moment denkt. Welke verhalen vertel je allemaal tegen jezelf?

Geloof niet alles wat je denkt

Als je iets denkt, betekent dat absoluut niet dat het ook de waarheid is. Het betekent dat er een situatie is, waarover jij bepaalde gedachten hebt. En iemand anders kan in dezelfde situatie hele andere gedachten hebben. Misschien sta je in de file – dat is dan een situatie. En misschien ga je denken: ik ga te laat komen! En vervolgens raak je gefrustreerd en gestrest waardoor je je gevaarlijker gaat gedragen in het verkeer (ik zal niet ontdekken dat ik me hierin herken, hoor). Maar je kunt ook denken: goh, da’s dan even wat extra tijd voor mezelf om naar een muziekje of podcast te luisteren. Als ik later ben, kan ik daar niets aan doen. Ja, ik had eerder kunnen vertrekken, maar daar kan ik nu niets meer aan veranderen. Waardoor je met meer rust verder rijdt. Je ziet: dit is van toepassing op al-les in je leven.

Besef dat je gedachten eigenlijk nooit feiten zijn

“Ik doe het niet goed”. “Ze vinden me niet aardig”. “Dit vindt mijn partner vast fantastisch”. “Als ik dit bereik ben ik veel gelukkiger”.

Zijn deze gedachten de waarheid?

Nee.

En weet je waarom niet? Omdat je nóóit met 100% zekerheid kunt verifiëren of ze waar zijn. Er is geen meetlat die bepaalt of jij iets wel of niet goed doet. Je kunt nóóit zeker weten of iemand je aardig of dat iemand iets fantastisch vindt (want hoe weet je of iemand de waarheid spreekt?). Je kunt nooit weten of je in de toekomst gelukkig zult zijn. Sowieso is zijn er ook geen vastgelegde voorwaarden die je kunt afvinken en waarna je kunt zeggen: “zo, check. Nu ben ik gelukkig!”

En dat je gedachten geen feiten zijn is goed. Want dat betekent dat je iets kun veranderen en iets anders kunt gaan denken en geloven. Oftewel: je kunt je mindset veranderen.

Werk aan het veranderen van je gedachten, gevoelens en overtuigingen

Tot zover het “simpele” werk. Want je gedachten veranderen klinkt natuurlijk top, maar is nog niet zo makkelijk in de praktijk. Er is geen stappenplan wat al-tijd werkt. Er is niet iets wat je vandaag “even” kunt doen waardoor je mindset vanaf dat moment altijd anders is. Net als dat plannen iets is waar je beter in wordt naarmate je het vaker doet, en net als je sterker wordt naarmate je vaker krachttraining doet, wordt het makkelijker om je mindset te veranderen als je er vaker mee aan de slag gaat. Als je gaat zoeken naar mogelijkheden die voor jou werken en jou helpen om je bewust te worden van je gedachten, ze in twijfel te trekken en te bepalen wat je dán wilt denken.

Het werkt namelijk niet zo dat als je altijd tegen jezelf zegt: “Ik ben slecht in koken” (waarna té veel dingen mislukken), dat je nu 100 keer tegen jezelf zegt “Ik ben goed in koken” waarna je mindset op magischer wijze verandert. Nee. Je moet iets tegen jezelf zeggen wat je kunt geloven. Dat zou kunnen zijn: “Ik kan beter in worden in koken.” En doordat je dat gelooft, ga je oefenen, en wórdt je beter. In plaats van dat je gefrustreerd en ongeïnteresseerd achter het fornuis staat. Draai dus niet per se dingen om, maar ga kijken hoe je één stap kunt zetten in de richting waar je op wilt.

Bronnen over mindset veranderen

Ik geloof 100% dat mindset overal effect op heeft – en ik hoop dat ik jou daar ook een beetje van heb kunnen overtuigen in dit artikel. Het is niet voor niets zo dat al mijn cursussen lessen over mindset bevatten. Als je niet gelooft dat je iets kunt veranderen dan kun je zoveel cursussen volgen als je wilt – maar dan gaat er niets veranderen.

Wil je dus beter worden in bijvoorbeeld plannen en productief werkenrust in je hoofd krijgenje huis vol-le-dig opruimen, of je documenten opruimen en organiseren, en kun je daarbij ook wat mindset werk gebruiken, kijk dan gerust eens naar mijn cursussen :). En wil je liever 1-op-1 of in workshopvorm aan de slag met (één van) deze onderwerpen, boek gerust eens een kennismakingsgesprek om te kijken of ik iets voor je kan betekenen!

Verder zijn dit een aantal boeken die ik je kan aanraden over het onderwerp:

Deze podcasts kan ik je aanraden:

En klik op de button om mijn cursussen en andere online producten te bekijken:

 

 

Ontvang gratis tips en updates (incl. 30 tips voor meer rust in je hoofd!)

Meld je aan voor e-mails en ontvang updates over Streets Ahead en gratis productiviteitstips. Plus nu als bonus de checklist met 30 tips voor meer rust in je hoofd!

Plaats een reactie